مدیركل دفتر فنی، مهندسی و هوشمندسازی شبكه توزیع توانیر از برنامه تجهیز حدود 11 میلیون مشترك پرمصرف برق به سیستمهای محدودكننده انرژی تا پایان سال جاری خبر داد و گفت: پیشبینی میشود با اجرای این طرح، حدود 2000 مگاوات از اوج مصرف برق كشور كاهش یابد.
حامد احمدی اظهار كرد: در قالب برنامههای هوشمندسازی شبكه برق، نصب تجهیزات هوشمند با قابلیت محدودكننده انرژی برای مشتركان پرمصرف در دستور كار قرار گرفته است و برنامهریزی شده تا پایان سال حدود 11 میلیون مشترك به این تجهیزات مجهز شوند.
وی افزود: در مرحله نخست و تا آغاز ایام اوج بار تابستان، امكان تحقق حدود نیمی از این هدفگذاری وجود دارد و بهتدریج با توسعه برنامههای هوشمندسازی و تأمین تجهیزات، تعداد بیشتری از مشتركان تحت پوشش این طرح قرار خواهند گرفت.
هدفگذاری برای كاهش 2000 مگاواتی قله بار
مدیركل فنی، مهندسی و هوشمندسازی شبكه توزیع توانیر با اشاره به تفاوت الگوی مصرف و تعرفه برق در استانهای مختلف گفت: برآوردها نشان میدهد اجرای این طرح میتواند حدود 2000 مگاوات از قله بار شبكه برق كشور را كاهش دهد.
به گفته احمدی، سیستم محدودكننده انرژی یكی از قابلیتهای موجود در كنتورهای هوشمند و تجهیزات اندازهگیری ـ حفاظتی نسل جدید است كه با اندازهگیری دقیق و لحظهای مصرف برق و شناسایی مصارف غیرمتعارف، امكان مدیریت بار شبكه را فراهم میكند.
وی توضیح داد: در صورتی كه مصرف یك مشترك از الگوی تعیینشده عبور كند، این سیستم بهطور موقت محدودیت مصرف اعمال میكند تا مشترك بتواند مصرف خود را در چارچوب الگوی متعارف مدیریت كند.
احمدی ادامه داد: در صورت تداوم مصرف بالاتر از حد مجاز، این فرآیند بهصورت مرحلهای تكرار میشود و در صورت بیتوجهی به سقف تعیینشده، محدودیت پایدار اعمال خواهد شد. تعداد دفعات و مدت زمان این محدودیتها نیز قابل تنظیم است.
تمركز اولیه بر مشتركان پرمصرف
وی با بیان اینكه این قابلیت بیشتر در ایام اوج مصرف برق مورد استفاده قرار میگیرد، گفت: جامعه هدف این طرح در نهایت تمامی مشتركان هستند، اما در مرحله نخست مشتركان با مصرف بالا و اثرگذار بر شبكه شناسایی میشوند و برای آنها كنتورهای هوشمند یا تجهیزات محدودكننده نصب خواهد شد.
به گفته احمدی، اطلاعرسانی لازم به مشتركان مشمول طرح نیز انجام میشود تا امكان مدیریت بهتر مصرف فراهم شود.
مدیركل فنی، مهندسی و هوشمندسازی شبكه توزیع توانیر اجرای این برنامه را در چارچوب قوانین و اسناد بالادستی كشور از جمله قانون اصلاح الگوی مصرف، قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق، مصوبات هیأت وزیران در حوزه مدیریت مصرف انرژی و برنامههای هوشمندسازی شبكه برق عنوان كرد.
نتایج مثبت اجرای طرح در كشور
احمدی با اشاره به اجرای این طرح در سال گذشته در بخشهای مختلف از جمله اداری، خانگی و تجاری در سراسر كشور گفت: تجربه اجرای این برنامه نشان داده است كه با نصب كنتورهای هوشمند و اجرای برنامههای مدیریت بار، امكان كاهش مصرف در ساعات اوج بار، بهینهسازی مصرف انرژی و افزایش قابلیت اطمینان شبكه برق فراهم میشود.
وی همچنین به سابقه استفاده از كنتورهای هوشمند و سیستمهای محدودكننده در بسیاری از كشورهای توسعهیافته مانند چین، ژاپن، كره جنوبی، كشورهای اروپایی و آمریكا اشاره كرد و افزود: این تجهیزات در بسیاری از كشورها از ابزارهای اصلی مدیریت مصرف برق محسوب میشوند.
به گفته احمدی، در ایران نیز طی سالهای اخیر نصب كنتورهای هوشمند و تجهیزات محدودكننده برای مشتركان بزرگ صنعتی، كشاورزی و مشتركان پرمصرف در دستور كار قرار گرفته و نتایج قابل توجهی در مدیریت بار شبكه به همراه داشته است.
مزایای طرح برای مشتركان و صنعت برق
مدیركل فنی، مهندسی و هوشمندسازی شبكه توزیع توانیر مدیریت بار در سمت مصرف را یكی از اقتصادیترین راهكارها برای حفظ پایداری شبكه برق دانست و گفت: اجرای این طرح علاوه بر كمك به پایداری شبكه، مزایای متعددی برای مشتركان نیز به همراه دارد.
از جمله مهمترین مزایای این طرح میتوان به آگاهی مشتركان از میزان مصرف، شناسایی مصارف غیرعادی، جلوگیری از افزایش هزینه قبض برق، مشاركت در برنامههای مدیریت مصرف، كاهش احتمال بروز حوادث ناشی از مصرف غیرمتعارف و توزیع عادلانهتر انرژی اشاره كرد.
وی افزود: اجرای این برنامه همچنین میتواند به كاهش هزینههای توسعه نیروگاههای جدید و كاهش هزینههای عملیاتی صنعت برق كمك كند.
پایش مصرف با سامانههای هوشمند و هوش مصنوعی
احمدی با بیان اینكه متولی اصلی اجرای طرح سیستمهای محدودكننده انرژی وزارت نیرو و شركت توانیر هستند، گفت: این طرح با همكاری شركتهای توزیع نیروی برق و با استفاده از ظرفیت شركتهای دانشبنیان، پیمانكاران تخصصی، تولیدكنندگان تجهیزات و بخش خصوصی در حال اجراست.
وی درباره نحوه پایش مصرف مشتركان نیز توضیح داد: اطلاعات مصرف برق از طریق سامانههای هوشمند به مراكز مدیریت بار منتقل میشود و این دادهها با استفاده از سیستمهای كاربردی و ابزارهای هوش مصنوعی بهصورت مستمر تحلیل و پایش میشود.
به گفته احمدی، با مقایسه دادههای مصرف جاری با اطلاعات قبوض دورههای گذشته، میزان اصلاح مصرف مشتركان نیز ارزیابی و صحتسنجی خواهد شد.
تمهیدات حفاظتی برای جلوگیری از دستكاری تجهیزات
مدیركل فنی، مهندسی و هوشمندسازی شبكه توزیع توانیر در خصوص احتمال دستكاری این تجهیزات نیز گفت: در كنتورهای هوشمند و سیستمهای محدودكننده، تمهیدات لازم برای پیشگیری و شناسایی انواع دستكاریها پیشبینی شده است.
وی افزود: ثبت رویدادهای مشكوك، ارسال هشدارهای خودكار، پایش برخط اطلاعات، بازرسیهای دورهای و برخورد قانونی با متخلفان از جمله اقداماتی است كه برای جلوگیری از سوءاستفاده یا دستكاری تجهیزات در نظر گرفته شده است.
احمدی در پایان تأكید كرد: هدف از اجرای این طرح ایجاد محدودیت برای مشتركان نیست، بلكه تلاش میشود با استفاده از فناوریهای هوشمند، ضمن حفظ پایداری شبكه برق، امكان مدیریت مصرف و بهرهمندی عادلانهتر مشتركان از انرژی برق فراهم شود.